CÂU LẠC BỘ KHOA HỌC – SCIENCE CLUB

KỸ THUẬT NUÔI ẾCH THÁI LAN THƯƠNG PHẨM

ThS. Huỳnh Trấn Quốc - CLBKH Chi cục Thủy sản

Ếch là loài có phẩm chất thịt thơm ngon, bổ dưỡng, chế biến được nhiều món ăn ngon phù hợp cho nhiều lứa tuổi do đó thị trường tiêu thụ rất ổn định cả trong và ngoài nước. Những năm gần đây phong trào nuôi ếch phát triển rất nhanh và rộng khắp các tỉnh thành cả nước. Mô hình nuôi ếch thương phẩm đơn giản, dễ thực hiện, chi phí đầu tư thấp, phù hợp với các nông hộ không có nhiều đất sản xuất. Đặc biệt, những năm gần đây với sự du nhập giống ếch Thái Lan đã mang lại nhiều thuận lợi cho người nuôi và giúp phát triển kinh tế nông thôn. Ếch Thái Lan là loài lưỡng cư đã được thuần dưỡng, thích nghi với điều kiện nuôi nhốt, phát triển nhanh và sử dụng tốt thức ăn công nghiệp. Ếch có thể được nuôi trong ao đất, bể xi măng, bể bạt, vèo… nhưng phổ biến nhất là nuôi trong bể xi măng và nuôi trong vèo.

1. Lựa chọn địa điểm:

Địa điểm nuôi ếch phải được đặt nơi yên tĩnh, gần nguồn nước sạch, có đủ ánh sáng, không bị cây che phủ. Nguồn nước sử dụng phải không bị nhiễm phèn nhiễm mặn, pH trong khoảng 6,6 – 8,5, nhiệt độ nước thích hợp là 25 – 32^oC.

2. Thiết kế bể/vèo nuôi:

- Bể xi măng: diện tích bể nuôi tùy theo điều kiện nông hộ dao động từ 6 – 30 m², chiều cao khoảng 1,2 – 1,5 m để tránh ếch nhảy ra ngoài; nên xây bể hình chữ nhật để tiện cho việc chăm sóc quản lý, đáy bể phải được làm nghiêng về phía cống thoát để có thể tháo hoàn toàn nước trong bể khi thay nước. Phía trên bể nên được che mát bằng lưới lan cách nhiệt (2/3 bể) để giữ mát cho bể nuôi và hạn chế lá cây rơi vào bể. Mực nước trong bể nên giữ cố định và mức nước cao nhất không được vượt quá 2/3 cơ thể ếch.

- Vèo đặt trong ao: vèo có đáy treo trong ao, có kích thước từ 4 – 30 m², chiều cao 2 m (cao hơn khỏi mặt nước 1 – 1,2 m), không nên làm vèo quá lớn sẽ khó cho việc chăm sóc. Vèo được làm bằng lưới nylon có mắt lưới thưa để thức ăn và phân có thể rơi ra ngoài vèo. Khi trời nắng to, che vèo bằng lưới đen hay tàu dừa để giữ mát cho ếch. Trong vèo phải đặt các giá thể (bè tre, tấm nylon, tấm xốp, lục bình) cho ếch làm nơi trú ẩn và đặt thức ăn (sàn ăn), giá thể chiếm khoảng 3/4 diện tích mặt nước vèo. Bên ngoài vèo có thể thả một số loài cá (trê, rô phi, rô đồng…) để tận dụng thức ăn dư thừa và hạn chế ô nhiễm nguồn nước.

3. Thả giống: 

- Nguồn giống: hiện nay giống ếch Thái Lan ở được sản xuất đại trà ở các tỉnh vùng ĐBSCL do đó có thể đảm bảo cả về số lượng và chất lượng.

- Lựa chọn con giống: ếch giống thả nuôi tốt nhất là cỡ 35 – 40 ngày tuổi (150 – 200 con/kg), ếch khỏe mạnh, nhanh nhẹn, đồng đều, màu sắc sáng bóng và không bị xây sát.

- Mật độ thả: có thể thả 150 – 200 con/m² trong tháng đầu tiên nhưng phải san thưa dần đến tháng thứ 3 mật độ tối đa là 100 con/m². Tùy thuộc vào nguồn nước cấp và khả năng chăm sóc, có thể giảm mật độ xuống còn 60 – 80 con/m².

4. Thức ăn và cách cho ăn:

- Thức ăn: có thể sử dụng thức ăn chế biến từ cá tạp, cua, ốc… băm nhỏ trộn với cám nấu để cho ếch ăn. Tuy nhiên, ếch Thái Lan có thể sử dụng tốt thức ăn viên công nghiệp dành cho cá do đây là loài đã được thuần dưỡng. Ưu điểm của thức ăn công nghiệp là chất lượng ổn định, sử dụng  thuận tiện, dễ tìm và hạn chế ô nhiễm nước. Tùy theo từng giai đoạn phát triển của ếch mà thay đổi hàm lượng đạm và kích cỡ viên thức ăn sử dụng, ếch mới thả nuôi tháng đầu tiên cho ăn đạm cao (35%) và giảm dần đến tháng cuối cùng hàm lượng đạm trong thức ăn sử dụng khoảng 22 – 25%.

- Cách cho ăn: nên chia nhỏ lượng thức ăn cho ếch ăn 3 – 4 lần trong ngày để phòng bệnh đường ruột và nếu bỏ đói lâu thì ếch sẽ ăn thịt lẫn nhau. Khi ếch có trọng lượng dưới 100 g thì lượng thức ăn sử dụng là 7 – 10% trọng lượng thân, khi ếch đạt từ 100 g trở lên thì lượng thức ăn giảm xuống còn 3 – 5% trọng lượng thân. Định kỳ bổ sung vào thức ăn vitamin C, men tiêu hóa, Premix khoáng để hỗ trợ tiêu hóa, tăng cường sức đề kháng cho ếch nuôi. Khi cho ếch ăn phải rắc đều tay, đảm bảo thức ăn trải đều trong bể/vèo để hạn chế ếch giẫm đạp tranh ăn gây trầy xước cho nhau. Nên cho ăn đúng giờ và lượng thức ăn buổi chiều tối nên nhiều hơn lượng thức ăn ban ngày (do ếch có tập tính ăn đêm). Chú ý, trước khi cho ếch ăn, phải vệ sinh sạch sẽ sàn ăn  và sau 2 giờ cho ăn, nên tiến hành kiểm tra thức ăn thừa hay thiếu để điều chỉnh lượng thức ăn cho phù hợp.

5. Chăm sóc và quản lý:

Dù nuôi ếch trong mô hình nào thì cũng phải thường xuyên vệ sinh bể/vèo nuôi, giữ môi trường nước luôn trong sạch để ếch phát triển tốt. Phải thay nước bể nuôi hàng ngày để hạn chế thức ăn dư thừa, phân ếch, bợn da ếch… làm dơ nước, nếu có điều kiện nên thay nước 2 lần/ngày. Hàng tuần nên phân cỡ ếch nuôi, nuôi riêng con lớn và nhỏ ở các bể/ vèo riêng biệt để hạn chế việc tranh mồi, ăn nhau dẫn đến hao hụt và chậm lớn.. Hàng ngày theo dõi mọi hoạt động của ếch: mức ăn, tốc độ lớn, tình hình bệnh, chất lượng nước…để  xử lý kịp thời khi có tình huống xảy ra đồng thời kiểm tra địch hại như rắn, chim, chuột…có thểăn thịt ếch nuôi..

6. Phòng trị bệnh:

- Bệnh lở loét: đây là bệnh thường gặp nhất của ếch khi nuôi thương phẩm, do ếch cắn nhau hay do xây sát, vi khuẩn tấn công vào vết thương gây ra lở loét lớn. Khi mắc bệnh này, ếch thường ăn ít hoặc bỏ ăn, di chuyển chậm, xuất hiện các vết đỏ hay tụ huyết trên thân và đùi. Phòng bệnh này bằng cách luôn giữ cho môi trường nước nuôi luôn sạch sẽ, không nhiễm bẩn. Trị bệnh: sử dụng kháng sinh Norloxacin (liều lượng 5 g/kg thức ăn) cho ếch ăn 5 – 7 ngày liên tục.

- Bệnh viêm mù mắt: dễ phát hiện khi mắt ếch bị viêm sưng, sau đó bị đục và mù cả 2 mắt. Bệnh cần được phát hiện sớm thì việc chữa trị mới có hiệu quả. Để trị bệnh này, sử dụng Iodine (liều lượng 5 – 10 ml/m³ nước) pha loãng tạt đều khắp bể nuôi để khử trùng. 

7. Thu hoạch:

Sau khoảng 2,5 – 3 tháng nuôi, ếch đạt trọng lượng khoảng 200 - 300 g/con thì có thể thu hoạch để bán ếch thương phẩm.